საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 29 დეკემბრის №615 დადგენილებით განსაზღვრულია შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნების ჩამონათვალი. აღნიშნული რეგულაცია მნიშვნელოვანია ქართული კომპანიებისთვის, რომლებიც უცხოურ ორგანიზაციებთან ახორციელებენ ფინანსურ ოპერაციებს, გასცემენ სესხებს, ახორციელებენ გადახდებს ან სხვა სახის ბიზნესურთიერთობებს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 98² მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, შეღავათიანი დაბეგვრის მქონედ მიიჩნევა ქვეყანა ან მისი ცალკეული ტერიტორია, რომლის საგადასახადო კანონმდებლობით:
- იურიდიული პირი გათავისუფლებულია მოგების გადასახადისგან;
- იურიდიული პირის მიერ მიღებულ ან განაწილებულ მოგებაზე მოგების გადასახადი დაწესებული არ არის;
- ან მოგების გადასახადის განაკვეთი არ აღემატება საქართველოში მოქმედი მოგების გადასახადის განაკვეთის ერთ მესამედს.
საქართველოში მოგების გადასახადის სტანდარტული განაკვეთის — 15%-ის — გათვალისწინებით, აღნიშნული კრიტერიუმი შეესაბამება 5%-ს ან უფრო დაბალ განაკვეთს.
საქართველოს მთავრობის №615 დადგენილებით განსაზღვრული შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნების და ტერიტორიების ჩამონათვალი ორ ნაწილად არის წარმოდგენილი.
პირველი ჯგუფი — შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნები და ტერიტორიები
ამ ჯგუფში შედის 15 იურისდიქცია:
1 ანგილია 9 კიურასაო
2 ბაჰამი 10 მანის კუნძულები
3 ბაჰრეინი 11 მარშალის კუნძულები
4 ბერმუდი 12 მიკრონეზია
5 ბრიტანული ვირჯინიის კუნძულები 13 პალაუ
6 გერნსი 14 სარკი
7 ვანუატუ 15 ტურკსის და კაიკოს კუნძულები
8 კაიმანის კუნძულები
მეორე ჯგუფი — რომლებიც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 98² მუხლის მე-6 ნაწილის შესაბამისად, განიხილება შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნებად. ამ ჯგუფში წარმოდგენილია 49 ქვეყანა და ტერიტორია:
1 ანგოლა 18 ლიხტენშტეინი 35 სეიშელი
2 ანდორა 19 ლუქსემბურგი 36 სენტ კიტსი და ნევისი
3 ანტიგუა და ბარბუდა 20 მავრიკი 37 სენტ ლუსია
4 არაბთა გაერთიანებული საემიროები 21 მალაიზია 38 სინტ მარტენი
5 არუბა 22 მალდივის რესპუბლიკა 39 სენტ ვინსენტი და გრენადინები
6 აშშ-ის ვირჯინიის კუნძულები 23 მაკაო 40 ტუვალუ
7 ბარბადოსი 24 მაროკო 41 ურუგვაი
8 ბელიზი 25 მონტსერატი 42 ფიჯი
9 ბრუნეი 26 ნაურუ 43 ფილიპინები
10 გრენადა 27 ნიდერლანდების ანტილები 44 ფრანგული პოლინეზია
11 გვატემალა 28 ნიკარაგუა 45 ქუვეითი
12 დომინიკა 29 ნიუე 46 ჩილე
13 იამაიკა 30 ოლდერნი 47 ჯიბუტი
14 კვიპროსი 31 ომანი 48 ჯერსი
15 კოსტა-რიკის რესპუბლიკა 32 პანამა 49 ჰონგ კონგი
16 კუკის კუნძულები 33 პუერტო-რიკო
17 ლიბანი 34 სამოა
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი ქართული კომპანიებისთვის?
შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყანაში რეგისტრირებულ პირთან განხორციელებულ გარკვეულ ოპერაციებს საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობა სპეციალურ წესებს უკავშირებს. მაგალითად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 98² მუხლი ითვალისწინებს ისეთ ოპერაციებს, რომელთა შემთხვევაშიც შეიძლება წარმოიშვას მოგების გადასახადით დაბეგვრის ვალდებულება. ამიტომ, როდესაც ქართული კომპანია შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყანაში რეგისტრირებულ პირთან ახორციელებს ფინანსურ ოპერაციას, აუცილებელია შეფასდეს:
* ოპერაციის ეკონომიკური შინაარსი და სამართლებრივი საფუძველი;
* უცხოური კომპანიის საგადასახადო სტატუსი;
* კონკრეტულ ოპერაციაზე საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დადგენილი დაბეგვრის წესი;
* საქართველოსა და შესაბამის ქვეყანას შორის ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო შეთანხმების არსებობა.
რა მნიშვნელობა აქვს ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმებას?
№615 დადგენილება შეიცავს მნიშვნელოვან გამონაკლისს. თუ ჩამონათვალში მითითებულ ქვეყანასა და საქართველოს შორის მოქმედებს საქართველოს პარლამენტის მიერ რატიფიცირებული საერთაშორისო შეთანხმება ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ, აღნიშნული ქვეყანა შეღავათიანი დაბეგვრის მქონედ განიხილება მხოლოდ საგადასახადო კოდექსის კონკრეტული ნორმების მიზნებისთვის. ეს ნიშნავს, რომ საერთაშორისო შეთანხმების არსებობამ შესაძლოა გავლენა მოახდინოს კონკრეტული ოპერაციის საგადასახადო შეფასებაზე.
რას უნდა მიაქციონ ყურადღება ბიზნესებმა?
უცხოურ კომპანიასთან ფინანსური ოპერაციის განხორციელებამდე მიზანშეწონილია მისი რეგისტრაციის ქვეყნისა და საგადასახადო სტატუსის გადამოწმება.
სწორი საგადასახადო შეფასება კომპანიას ეხმარება დამატებითი საგადასახადო ვალდებულებებისა და შესაძლო ფინანსური რისკების თავიდან აცილებაში.